Pensioendialoog: het mandje eieren van Jetta Klijnsma

Afgelopen maand hebben AFM, DNB en de SER hun visie gegeven op de toekomst van het Nederlandse pensioenstelsel. De slotbijeenkomst van de Nationale Pensioendialoog vond op 19 januari plaats. Diverse partijen hebben vervolgens hun mening gegeven over de visie van anderen.

De diverse partijen hebben hiermee hun eigen ‘ei’ in het mandje eieren van Jetta Klijnsma gelegd. Als verantwoordelijk staatssecretaris voor het onderwerp pensioen moet zij daar nu een smakelijke omelet van zien te maken.

Maar moet u als werkgever of DGA daardoor nu al (weer) maatregelen nemen voor de aanpassing van uw pensioenregeling? Nee, voorlopig niet. Het zijn ‘slechts’ voorstellen en meningen. Maar wat moet u er dan wel mee op dit moment?
In dit artikel ga ik niet al die voorstellen, visies, meningen en reacties uitpluizen en bespreken. Daarvoor zijn zij te divers en sluiten zij vaak alleen aan op de eigen belangen van de diverse organisaties. Wel geef ik u in vogelvlucht een overzicht van de verschillende partijen die hun pensioeneieren in het mandje van Jetta Klijnsma hebben gelegd of die betrokken zijn bij de bereiding van een pensioenomelet.

U ontdekt daardoor dat het opdienen van een nieuwe pensioenomelet een delicaat en zorgvuldig proces is. Zoiets is niet van de ene op de andere dag gerealiseerd.

 

Betrokken ministeries

In Nederland zijn twee ministeries betrokken bij de wettelijke regels voor pensioen en andere oudedagsvoorzieningen, namelijk het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en het Ministerie van Financiën (MvF). Onder de laatste valt ook de Belastingdienst.

SZW is verantwoordelijk voor de Nationale Pensioendialoog. De bijdragen hieraan zijn in de slotbijeenkomst op 19 januari samengevat in een vijftal punten. Deze heeft staatssecretaris Klijnsma opgenomen in haar voortgangsrapportage aan de Tweede Kamer.

 

Het MvF zit aan het ‘fiscale stuur’ van pensioen. In de slipstream van de fiscale pensioenregels zijn er fiscale regels voor het opbouwen van particulier pensioen, de zogenaamde lijfrenten. Maar er zit nog een behoorlijk verschil in fiscale regels tussen pensioen en lijfrente.

Veel wijzigingen in de pensioenregels worden door middel van belastingwetgeving vorm gegeven. Toch neemt SZW het voortouw bij de aanpassing van de pensioenregels.

 

Adviesorganen van kabinet en parlement

Over het onderwerp pensioen brengen in ieder geval drie adviesorganen een advies uit. Dat zijn de Sociaal-Economische Raad (SER), het Centraal Planbureau (CPB) en het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP). Inmiddels heeft de SER een gedeelde analyse en visie op pensioen gepubliceerd. De bijdragen van de andere adviesorganen moeten nog komen.

 

Sociale partners

Vanouds zijn werkgevers- en werknemers(organisaties) verantwoordelijk voor de arbeidsvoorwaarde pensioen. Werkgevers en werknemers hebben verschillende belangen. Omdat het over arbeidsvoorwaarden gaat, zijn zij het echter die hierover overeenstemming moeten bereiken. Werkgevers en werknemers komen elkaar ook weer tegen in de SER en vaak in besturen van pensioenfondsen.

Inmiddels groeit het aantal zelfstandigen fors. Onder de verzamelnaam ZZP-er leveren zij een steeds grotere bijdrage aan de arbeidsproductiviteit in Nederland. Hierdoor zijn werkgevers- en werknemersorganisaties voor hen niet de meest voor de hand liggende partij om hun belangen ten aanzien van oudedags-, nabestaanden- en arbeidsongeschiktheidsvoorzieningen te verdedigen.

 

Pensioenuitvoerders

Als werkgevers en werknemers met elkaar een pensioenregeling hebben afgesproken, dan moet die regeling buiten de directe invloedssfeer van de werkgever respectievelijk de werknemer worden gebracht. Veel pensioenregelingen worden uitgevoerd door pensioenfondsen (ca 80% van de werknemers heeft een regeling bij een pensioenfonds). Voor de stroomlijning van hun belangen werken de pensioenfondsen samen in de Pensioenfederatie. De Pensioenfederatie verwacht dat zij haar ei in april in het mandje van Klijnsma gaat leggen.

 

De overige circa 20% van de werknemers heeft een pensioenregeling bij een verzekeraar. De verschillende pensioenverzekeraars werken voor hun belangenbehartiging samen in het Verbond van Verzekeraars. Een van de scenario’s die de SER heeft gepresenteerd vindt het Verbond kansrijk.

 

Een nog klein deel van de werknemers heeft zijn pensioenregeling bij een PPI, een zogenaamde premiepensioeninstelling, maar dat aantal stijgt de laatste jaren sterk. Deze PPI’s zijn niet aangesloten bij de Pensioenfederatie of het Verbond van Verzekeraars. Toch moet ook met de PPI’s rekening worden gehouden als er een nieuw pensioenstelsel wordt ontwikkeld.

 

Toezichthouders

Iedereen mocht een bijdrage leveren aan de Nationale Pensioendialoog. Dit was voor de AFM (Autoriteit Financiële Markten) aanleiding om op 13 januari haar position paper voor een toekomstbestendig pensioen te publiceren. Twee dagen later bracht DNB (De Nederlandsche Bank) haar position paper naar buiten.

 

Komt er uit het mandje eieren een smakelijke omelet?

Staatssecretaris Klijnsma neemt de verschillende voorstellen en meningen mee als input voor de door haar te formuleren visie op het Nederlandse pensioenstelsel. Zij hoopt die in mei (juni?) als Hoofdlijnennotitie aan de Tweede Kamer te kunnen sturen.

Door de vele verschillende belangen is het maar afwachten of er voor de zomer uit het mandje met eieren een smakelijke omelet kan worden bereid en welke ingrediënten er verder nog in zitten. Pas als dat duidelijk is, is er wat meer te zeggen over een mogelijk noodzakelijke aanpassing van uw pensioenregeling.

Een ding is zeker, staatssecretaris Klijnsma zal in ieder geval op eieren moeten lopen.